Over Bandy
Bandy in het kort
Bandy is een teamsport en wordt op ijs gespeeld met een bal en een korte stick. Bandy is de voorloper van het ijshockey en veldhockey. Snelheid, techniek en behendigheid staan voorop en er is veel minder fysiek contact dan bij ijshockey.
Bandy wordt gespeeld op een grote ijsvlakte van 90 tot 110 meter lang, en 45 tot 65 meter breed. Er wordt gespeeld met 2 teams van 11 spelers en een wedstrijd duurt 2 x 45 minuten. De goals zijn ongeveer zo groot als een veldhockey goal en het spel wordt gespeeld met een bal en sticks.
De sport wordt vooral gespeeld in het noorden van Europa en is zeer populair in Zweden, Noorwegen, Finland en Rusland. Er zijn 32 landen waar officieel Bandy wordt gespeeld, zij zijn verenigd in de Federation of International Bandy (FIB), waarin ook Nederland vertegenwoordigd is (Bandy Bond Nederland).
In Nederland wordt Bandy op ijshockeybanen gespeeld omdat er geen grote banen beschikbaar zijn. Deze vorm van Bandy heet Rink Bandy. Sinds seizoen 2024/2025 wordt er ook Short Bandy gespeeld. Een variant op regulier Bandy, die makkelijker te spelen is in Midden en Zuid Europa.
Veel mensen vergelijken Bandy met ijshockey. Toch zijn er een aantal grote verschillen. Allereerst is fysiek contact bij Bandy niet toegestaan, waardoor het spel veel sneller gaat. Toch kan het er soms stevig aan toegaan, waardoor beschermende kleding verplicht is. Je hebt als speler daarom een helm, handschoenen, elleboog- en scheenbeschermers en een een broek met bescherming nodig. Verder speel je Bandy met een platte stick, zonder “curve”. Onderaan loopt de stick echter wel rond. Bandy wordt met een balletje gespeeld, in plaats van een puck. De keepers bij Bandy zijn heel anders uitgerust dan ijshockey keepers. Zie jij de drie grootste verschillen?
In Nederland zijn momenteel meerdere verenigingen actief, al dan niet onderdeel van een hockeyvereniging. Nijmegen heeft de grootste zelfstandige Bandy vereniging met ruim 80 leden variërend in leeftijd van 10 jaar tot 60+. Ook Eindhoven heeft een zelfstandige Bandy vereniging en zijn we trots op Tilburg waar ze vanaf 2024 ook Bandy spelen. Verder wordt er ook in Amsterdam, Haarlem, Breda en Utrecht Bandy gespeeld.
Het Nederlandse Bandy-elftal doet jaarlijks mee aan het WK bandy. Hun grootste succes is het wereldkampioenschap Bandy in de B-Poule voor Heren in 2018. En uiteraard heeft ook het Nederlands Dames team in 2022 het wereldkampioenschap gewonnen.
Bandy én Short Bandy
Bandy
Bandy wordt gespeeld op een ijsveld zo groot als een voetbalveld, waarbij er ruimte genoeg is om met 11 tegen 11 spelers te spelen. Helaas hebben wij in Nederland nog geen ijsbanen op dat formaat. Dat maakt het dat er in landen waar geen grote ijsbanen beschikbaar zijn een alternatieve vorm van Bandy wordt gespeeld. Deze vormen worden gespeeld op een ijshockeybaan en noemen we Rink Bandy en Short Bandy.
Short Bandy
Sinds 2024 is er gekozen om een variant van Bandy in het leven te brengen die meer op “groot” Bandy lijkt. Deze variant noemen we Short Bandy. Deze variant geeft meer ruimte op het ijs doordat er 4 tegen 4 wordt gespeeld, er worden grotere goals gebruikt en er worden meer spelregels uit het normale Bandy toegepast. In Nederland spelen we deze variant in beide competities vanaf seizoen 2025/2026. Het is een variant die we aankomende periode goed gaan testen in een aantal landen. Het biedt de sport in ieder geval meer groeipotentie in de lagere landen.
Hieronder een kleine impressie van Short Bandy.
Historie van Bandy
In Engeland werd Bandy al in de zeventiende eeuw gespeeld. Dit hockeyspel vond oorspronkelijk plaats op harde stranden of ijsvlakten. In december 1890 bracht Pim Mulier, de vader van de voetbalsport in Nederland, een bezoek aan Engeland en zag hier sporters het Bandyspel beoefenen. Enthousiast kwam hij terug in zijn woonplaats Haarlem en introduceerde Bandy. Bandy wordt dus al heel gespeeld in Nederland en ontstond dus al ver voor het ijshockey.
De auteur, Arnout Janmaat (1980), studeerde geschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam. Mede door gebruik te maken van de digitale krantenarchieven van de Koninklijke Bibliotheek is het mogelijk gebleken veel versnipperde delen van het Bandy erfgoed te traceren, te ordenen en uiteindelijk in een mooi artikel te verwerken.
De bond dankt bij deze Arnout Janmaat voor het verrichte werk.
Tevens bedanken wij de initiatiefnemer voor dit artikel, Gijs de Jong.
120 jaar bandygeschiedenis in Nederland
De oudste Bandy (en hockey) club van Nederland is de welbekende Amsterdamse Hockey & Bandy Club (AH&BC).